مقدمه
خطوط ساحلی خلیج فارس، خلیج عمان و دریای خزر و حتی دریاچه ها برای جمهوری اسلامی ایران از اهمیت راهبردی برخوردار هستند. بخش قابل توجهی از استخراج گاز و نفت و خطوط لوله در این مناطق متمرکز شده است. یک چهارم جمعیت ایران در مناطق ساحلی زندگی می کنند. حمل و نقل عمده و حمل کالا از طریق دریا انجام می شود. عمده شیلات در این مناطق است و سواحل تفریحگاهی برای جذب گردشگر است.
اما در مورد تاریخچه وقوع بلایای طبیعی باید به اثرات اقتصادی، اجتماعی ناشی از این مخاطرات توجه کرد. ایران با داشتن خطوط طولانی ساحلی تحت تأثیر خطرات مختلفی از جمله سونامی، جریان های شکاف، موج طوفان، امواج بلند، تغییر سطح آب، حرکت لکه نفتی و جزر و مد قرمز قرار دارد.
مرکز ملی مخاطرات اقیانوسی ایران (INCOH)
مؤسسه ملی اقیانوسشناسی ایران (INIO) مرکز ملی پیشبینی و هشدار پدیدههای خطرناک دریایی را با توجه به تعداد و اهمیت مخاطرات دریایی در کشور تأسیس کرد.
تاسیس مرکز ملی مخاطرات اقیانوسی ایران (INCOH) به تایید هیات امنای سازمان بین المللی انرژی و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری جمهوری اسلامی ایران رسید. ایران در سال 2009
INCOH بر روی تحقیقات در مورد خطرات ناشی از خطرات دریایی دریاهای ایران، از جمله تغییرات آب و هوایی اقیانوسی، سونامی، جریان شکاف، امواج، حرکت لکههای نفتی و خطرات بیولوژیکی تمرکز دارد تا به تقویت انعطافپذیری جوامع ساحلی آسیبپذیر، زیرساختها و ارائه خدمات کمک کند. اکوسیستم ها در این راستا، INIO همکاری نزدیکی با سازمان مدیریت بلایا برای هشدارهای به موقع و کاهش خطرات ناشی از خطرات احتمالی دریایی دارد.

ماموریت ها
INCOH یک مرکز تحقیقات ملی با صلاحیت بالا است که در تلاش است تا نیازهای آموزشی و اجتماعی کشور را در زمینه کاهش خطرات دریایی برآورده کند. ماموریت INCOH مطالعه جنبه های اقیانوس شناسی پدیده های خطرناک و شدید دریایی برای پیش بینی و هشدار دادن به خطرات آنها است.
اهداف
· تحقیقات بنیادی و کاربردی در دریاهای مجاور به منظور درک پیش بینی پذیری و ویژگی شدید مخاطرات دریایی.
· پیش بینی و هشدار خطرات دریایی برای کاهش اثرات خطرناک انسانی، اقتصادی و زیست محیطی آنها
· آگاهی عمومی و تعامل با سازمان ملی و بین المللی مرتبط
برنامه ها
به منظور دستیابی به اهداف مذکور برنامه های مختلفی در INCOH تعریف شد. مرحله اول این برنامه ایجاد یک سیستم یکپارچه پیش بینی و هشدار بود.
برنامه های اصلی INCOH به شرح زیر است:
· اندازهگیری، مدلسازی و منطقهبندی خطر جریانهای ریپ
· مدل سازی سونامی در خلیج عمان و دریای خزر و همچنین منطقه بندی خطر سیل
· اندازه گیری، پایش از راه دور و مدل سازی خطرات بیولوژیکی
· اندازه گیری، مدل سازی و پیش بینی حرکت نشت آلودگی
· اندازه گیری، پایش از راه دور و مدل سازی تغییرات آب و هوای دریایی
· اندازه گیری، مدل سازی و پیش بینی موج و موج
· ارائه برنامه های آموزشی و توسعه سیستم اطلاعات عمومی به منظور ارتقای توان ملی در مقابله با مخاطرات دریایی.
· ایجاد سیستم یکپارچه پیش بینی و هشدار برای مخاطرات دریایی
· بازرسی احتمال وقوع مخاطرات دریایی با مطالعه تغییرات شرایط محیطی دریایی، پیش بینی آنها و هشدار به آنها.
تاریخچه وقوع این مخاطرات در محیط های دریایی اهمیت توجه به جنبه های اقتصادی، اجتماعی و ایمنی این مخاطرات را آشکار می سازد. علاوه بر این، اخیراً فعالیتهای دریایی در کشور توسعه چشمگیری داشته و بسیاری از فعالیتهای اقتصادی در خطوط ساحلی شمالی و جنوبی متمرکز شدهاند.
ضرورت پیش بینی و هشدار خطرات دریایی
پیش بینی و هشدار خطرات دریایی اقتصادی ترین راه برای مقابله با خطرات دریایی است. خطرات دریایی طیف وسیعی از پدیده های فیزیکی و بیولوژیکی را شامل می شود. خصوصیات فیزیکی و هیدرودینامیکی محیط از مهمترین عواملی است که بر توزیع مخاطرات دریایی از جمله شکوفه جلبکی تأثیر می گذارد. برخی از مخاطرات دریایی نه تنها بر محیط های دریایی و ساحلی بلکه کیلومترها خشکی را نیز تحت تأثیر قرار می دهد. شرایط آب و هوایی زمین، مانند طوفان، خشکسالی و سیل، تحت تأثیر تغییرات آب و هوای اقیانوسی و چرخه ها قرار دارند. پیشبینی و هشدار مخاطرات دریایی باعث کاهش هزینههای انسانی، اقتصادی و اجتماعی میشود و جهتگیری طرحهای توسعه را برای مناطق دریایی، ساحلی و حتی خشکی مشخص میکند. بنابراین پیشبینی و هشدار مخاطرات دریایی نقش اساسی در توسعه برنامههای کشور دارد. آگاهی از خطرات دریایی و هشدارهای مربوط به آنها نیازمند همکاری گسترده کارشناسان دریایی و اقیانوس شناسان است. اقیانوس شناسی فیزیکی، زیست شناسی دریایی، مدل سازی رویدادهای دریایی، مهندسی سواحل، مهندسی اقیانوس، اقیانوس شناسی ماهواره ای، مدیریت داده های دریایی، زمین شناسی دریایی، اقیانوس شناسی شیمیایی و ژئوفیزیک دریایی دانش اصلی برای پیش بینی و هشدار خطرات دریایی هستند.
وقوع مخاطرات طبیعی مخرب، توسعه یک سیستم یکپارچه پیش بینی و هشدار را ضروری می کند. این سیستم در INIO بر اساس ریسک خطرات و قابلیت پیشبینی آنها ایجاد شد.
موضوعات مرتبط:
برچسبها:


